Ercan Sezgîn Ercan Sezgîn

Bret McGurk, Qasim Suleymanî û Iraq 04 Îlon 2018 Sêşem

Bret McGurk navê wî wekî nûnerê Obama ku li hemberî DAIŞ’ê têdikoşe hat bihîstin. A niha jî wek nûnerê Trump tê zanîn. Lê di esasê xwe de ne nûnerê kesan e, wek nûnerê dewleta DYA’yê yê Rojhilata Navîn e. Piyek wî li Bexdayê, yek jî li Hewlêrê ye. Carna li Kobanê bi YPG’ê re hevdîtinan dike, carna li jî Enqereyê bi Tirkiyeyê re hevdîtinan pêk tîne.

Qasim Suleymanî jî serleşkerê hêzên Qudsê yên Îranê ye. Lê di demên dawî de, wek nûnerên Îranê yê Rojhilata Navîn derket pêş. Ew jî li hemberî Bret McGurk, hevdîtin li ser hevdîtinan dike. Piyek wî li Şamê ye, yek li Yemenê ye. Geh li Necefê bi Sîstanî re diaxive, geh li Hewlêr bi Barzanî re diaxive.

Di 12’yê gûlana 2018’an de, li Iraqê hilbijartin çêbûn. Di ser hilbijartinan de 4 meh derbasbûn lê hîn jî hikûmetek nehatiye avakirin. Avakirina hikûmeta Iraqê, bûye têkoşîna navbera Îran û DYA’yê. Ji ber vê yekê jî Bret McGurk û Kasim Suleymanî di nav hewldanan de ne. Herdu jî dixwazin hikûmeta Iraqê li gor berjewendiyên dewletên wan bê avakirin. Di hilbijartinên Iraqê de, Koalisyona Sairun bi ser ket. Koalîsyona Sairun ji aliyê Mukteda El Sadr ve tê destekkirin. Mukteda El Sadr jî yek ji serokê şîiyên Iraqê ye. Hem li hember Îranê ye, hem jî li hember DYA’yê ye.

Duh parlamentoya Iraqê ya nû, cara yekem hat gel hev. Di civîna yekem de, serokê parlementoyê û serokkomarê Iraqê tê hilbijartin. Dema serokkomar hate hilbijartin, divê di navbera 45 rojan de peyvîr bide yekî ku hikûmetê ava bike. Wek tê zanîn li gor makeqanûna Iraqê, serokê parlementoyê ji siniyan, serokkomar ji kurdan, hikûmet jî ji şîiyan tê avakirin. Ji bo serokê parlamentoyê sinî bereyek avakirinê. Lê li ser yek namzedî li hev nakin. Ji bo serokkomarî yê ji kurd ne yek in. Kurd jî di nav xwe de parçe ne. PDK û YNK’ê di nav xwe de karbeşiyek kirine. Serokkomarî ji YNK’ê re, serokê Herêma Kurdistan jî ji PDK’ê re ye. Berê hate gotin ku dê zavayê Hêro Talabanî bibe namzed. Lê paşê jî Pavel Talabanî daxuyanî da û got ku namzedê wan Behrem Salih e. Behrem Salih ji YNK’ê qetiyabû û bereyek demokrasiyê ava kiribû.

Ji bo avakirina hikûmetê, hevdîtinên dizî û vekirî berdewam dikin. Koalîsyona Sairun ku Sadr pêşengî dike, koalîsyona Nasir ku Ebadî pêşengî dike û koalisyona neteweyî ku Ammar El Hekim pêşengî dike, daxuyanî da ku wan li ser avakirina hikûmetekê li hev kirine. Lê ji bo avakirina hikûmetê hejmara wan têrê nake. Gelek kurd û siniyan jî bikin nav xwe. DYA dixwaze hikûmeta Iraqê bi vî rengî were avakirin. Lê li hember vê yekê Îran jî dixwaze koalisyona El Fetih ku Hadî Amirî pêşengî dike û koalisyona dewleta Kanûn ku Nûrî El Malîkî pêşengî dike hikumetek ava bikin. Serokê koalisyona El Fetih Hadî Amirî daxuyanî da ku ger hikûmetek li derveyî wan were avakirin, ew qebûl nakin û dê mudaxele bikin. Hadî Amirî di heman demê de serokê Heşdî Şebî ye. Kurd jî di nav her du aliyan de diçin û tên. Kîjan alî destek bikin dê ew alî hikûmetê ava bike. Hejmara parlamenterên kurd di parlementoya Iraqê de 60 kes in. Lê bi yek dengî tevnagerin. PDK û YNK hevdîtinan dikin lê hê jî tu tişt bi ser nexistine. Pêşveçûnên başûrê Kurdistanê jî bi vê pêvajoyê ve girêdayî ye.

Li Iraqê hemû tişt li bin guhê hev ketine. Dê Bret McGurk û Amerîka bi ser bikeve yan Qasim Suleymanî û Îran? Nediyariyeke siyasî heye û ev jî bandorê li aborî û civakê dike.