Nesrîn Navdar Nesrîn Navdar

Netewebîyayîş de girîngîya ziwanî 26 Kewçer 2018 În

Wexta ma anênê rewşê eyro yê ziwanê Kurdî ra ters û xewfêke kono zerreyê ma. Bi raştî xetereyo ke serdestan eyro ziwanê Kurdî visto ci ti wextêke nêkewto ci.

Wexta Medreseyê ke bi ziwanê Kurdî derse înan de ameyne dayîşî hetê pergala na komare ra ameyî wedartişî zirarêke pîl deya edebîyatê Kurdî ro la ancî zî ziwanê ma bi nê awayî nêkewtib xetereyêke newîn. Rocê ma yê eyroyî de perwerdehî hetê ziwanî ra û ey wa girêdaye hetê zanistî ra, kulturî ra, edebîyatî ra, sînema ra, muzîkî ra û heta hetê psîkolojî û ruhî yê civake ra zî cayêke muhîm de ya.

Na se serre de muhîmîya perwerdehî ya averşîyayîşê ziwanî de baştir yena dîtişî. Senîn ke netewebîyayîş bi ziwan pay ra maneno ziwan zî bi perwerdehî pay ra maneno û aver şino. Ma vînenê û raste rast benê şahid û mexdûr ke nizdê se serre yo na pergala dagirkere bi qedexeyan, mudaxileyan û zordestîyanê xo ziwanê Kurdî mîyanê çerxê xo de mehênena, helnena û roc bi roc ver bi vindîkerdiş bena.

Heta wextê pêvajoyê çarserî ke tay bo zî derfetê averberdişê ziwanî virazyabi de zî qada pawtişê ziwanî zeîf mende û hetê ti partî û sazîyanê bînan ê Kurdan ra paştî nêdî û bêwayîr mende. Hemvero ke nifûse ma hetê Bakurî de vîst milyon ra zêde ya zî ma hema nêeşkayê bibê wayîrê perwerdehîya bi ziwanê xo.

Helbet ma zanê ke sebebê nê awayî yo yewin qedexe û zordestîya dagirkeran o la, lazim o ma nê zî bivînê ke sebebo tewr muhîm ê bêperwedemendiş û peyramendişê ziwanê Kurdî hetê partî sazî û heme civaka Kurdan ra bêwayîrverdayîşê na qade yo. Çi heyf ke dagirkeran ma zêdehî rê muhînîya ziwanê ma dî û goreyê nê awayî ra zî çerxê xo xebetna û ma bêveng û bêbertek anyayî kerdişanê înan ra û ma roc bi roc serre bi serre helnayîşê ziwanê xo rê bî şahidêke bêbertek.

Her çiqas pergala dagirkerî dimayê 1924 ra tepya çerxê xo yê asîmîlasyonî ziwanê Kurdî ser de vist dewre zî xetereyo zêde dimayê serranê 90’yan ra virazya ke ma eşkenê vacê asîmîlasyonî cayê xo da otoasîmîlasyonî û ziwanê ma yo ke hetê dagirkeran ra teberê keyî de amebi qedexekerdişî ma zî bi nezanîya xo ant zerreyê kê xo û ma zî keyenaê xo de ziwanê xo dayo qedexekerdişî. Ma eşkenê vacê ke qedexeyo tewr pîl eyro ma dayo ziwanê xo ser.

Çi heyf ke ma nê ziwanê xo yê qedîmî ke netewetîya ma, kulturê ma, edebîyatê ma, nasnameyê ma û heta ruh û şexsîyetê ma bi xo yo bi waştişê xo û bi zerre xo rî erdî ra danê vindîkerdişî. Helbet hemverê nê heme rewşê negatîfî zî hêvî û hewldayîşê ziwanheskerdox û kedkaranê averberdişê ziwanî nînê xo vîr ra berdişî.

Heta ma eşkenê vacê ke hewldayîşo ke nê rocê peyînan de ke hetê partîyê siyasî yê Kurdan û sazîyanê ziwanê Kurdî ra raya yewine ameyo dayîşî hêvî dano merdimî ke belkî rocanê vernîya ma de bieşkê semedê feletnayîşê ziwanê Kurdî yê nê xetere û çerxê dagirkeran ra pêdir tê bigeyrê û bi ser bikoyê.

Hêvîya heskerdoxanê ziwanî na ya ke civîna ziwanî ke hetê heme partî û saziyanî Kurdî ra amî kerdişî bi komxebatî bidomyo û bi serkewtiş û destvistişê heqanê ziwanê dayîke peynî bigîro.