Nesrîn Navdar Nesrîn Navdar

Netewebîyayîş de girîngîya ziwanî 19 Kewçer 2018 În

Bi qaso ke made xoza û gerdûne de cayê xo gêno hema vace endeyke zî veng cayê xo tede gêno. Ma eşkenê vacê ke her madeyêke wayîrê vengî yo. Pelê daran ra bigî heta awa çeman, merdiman ra bigî heta heywanan, hewrî ra bigî heta hewayo ke made nîyo yanê nîno destî ver zî tede bigan beno bêgan beno heme estbîyayîşê ke gerdûne de yê wayîrê vengêke yê û o vengê înan bîyo ziwanê naskerdiş û nasnameyê înan. Wexta ma vengdayîşê dîkêke şinawenê ma bi vengdayîşê ey zanê ke o dîkêke yo, wexta xulexulêke bêro goşê ma ma zanê ke awe herekêna yan zî wexta ma guregurêke bişinawê ma zanê ke hewr gureno. Ancî mîyanê nê heme venganê xoza de merdimahî ke wayîrê aqil û zeka ya bi rayîrê ziwanî vengê xo açarnayo çekûyanê famdaran û her ke merdimî têra bîyê, zêdyayê û bîyê cîya cîya nê vengê ke xebetnayê zî bîyê cîya cîya û nê ziwanê cîya cîyayî bîyê nîşaneyê yewine yê cîyayîye mîyanberê neteweyan.

Loma merdim eşkeno vaco ke temînatê yewine û tewr muhîm ê estbîyayîşê neteweyêke ziwanê aye yo. Netweya ke ziwanê xo ra bêro dûrvistişî, xo dûrî bifîno yan zî ziwanê xo vindî bikero netewetîya aye bi xo raşte ra darêna we. Bi vatişêke bîn yeno dîtişî ke estbîyayîşê netweyan ziwanê înan bi xo yo. Her çiqas mîyanê estbîyayîşanê xoza de ayê ke bi aqilê xo vengî aver berdê û bi rayîrê ziwanî açarnayo çekuyan merdimî bê zî çi heyf ke ancî mîyanê estbîyayîşanê gerdûne de ayêke vengan û ziwanê xo zehf rehet kenê vindî tenê merdim ê.

Senîn ke neteweyî vernî de bi ziwanê xo sey neteweyî ameyî naskerdişî çi heyf ke bi vindîkerdişê ziwanê xo zî tarîxe netweyan ra daryayî we. Ma eşkenê vacê ke bi seyan neteweyî ke bi ziwanê xo tarîxe neteweyan de ca girotib eyro roc semedo ke ziwanê xo kerdo vindî her çiqas bi awayê fizîkî hema zî na gerdûne de ca gênê zî ne ke bi tewetîya xo sey netweyêke bîne cuyînê xo domnenê. Sebebê vindîkerdişê ziwanan zehf ê la neteweyanê ke heta nika fek ziwanê xo ra verra dayo bi di sebeban verra dayo. Yew tera bi zordestî û qedexekerdişê serdestêke, ê diyîne bi waştişê xo ke o zî vecêno tengasî yan zî rociferzkerdişêke.

Helbet sebebo tewr bi tesîr bîyo zordestîya serdestan bîya. Belkî bi seyan neteweyî tenê semedo ke ziwanê înan hetê serdestan ra ameyo qedexekerdişî fek ziwanê xo ra verra dayo û hêdî hêdî tarîxe netweyan ra bîyê vinî. Neteweyanê ke hetê ziwanî ser de xo ver nêdayo bîyê mehkûmê vinîbîyayîşî. Şarê Kurdî zî ay şaran ra yew o ke nizdê se serre ye ko qedexeyê serdestan ziwanê înan ser de domêno. Çi heyf ke na se sera vîst û yewine de zî ke şansê her neteweyêke esto ke ziwanê xo biparêzno qedexeyê serdestan ê ziwanê şarê Kurdî ser de hema zî verdewam keno.

Na netweya ke wextê tewr zehmet û bi xetere de eşkaya ziwanê xo pay ra verdo o ziwanê înan eyro roc ke ziwanê neteweyan hetê serdestan ra zî yenê pawtişî hetê dagirkeranê ke xo kerdo hakimê axa înan ra qedexeyê ziwanî yeno domnayîşî û xeteryo tewr pîl zî no yo ke kewtê mîyanê çerxê otoasîmîlasyonî. Çi heyf ke bi qedexekerdişê ziwanî, ziwanê şarê Kurdî hetê perwerdehî ra, hetê zanistî ra, kulturî ra, edebîyat ra, sînema ra û muzîkî ra zeîf maneno û roc bi roc ver bi helnayîş şino.