U. Serhildan  Andan U. Serhildan Andan

Parlamentoya bêîrade 16 Tîrmeh 2018 Duşem

Bi qirarêko lezabez Tirkîye de weçînayîşêko verwext ame viraştiş. No weçînayîş sey weçînayîşê qederê şaran ame vînayîş û heme hetî polîtîkayê xo na çarçewe de viraştî. Helbet meseleya qederî meseleyêka muhîm a la bêtercîh mendiş meseleya en xirab a. Netîceyê weçînayîşî ra bigîrên heta kerdenê nikayînan heme çiyî mojnenî ma ke mesele tena meseleya qederî nîya. Eke muhasebeyêko baş biamêne kerdiş, tay bo zî çiyê ke nika ciwîyenî û do biciwiyê cîya bibayêne. Her çi ra ver atmosfero ke nika esto çin bibayêne. Sîstemo newe ke şewe-roje îqtîdar pê pesnê xo dano şaran nêtersnayêne. Bitaybetî zî rojeva kurdan rê tesîrêko xirab nêkerdêne.

Îdarekerê Tirkîye vanî ke ê bi no sîstem xo welatê xo kerdî newe la esasê xo de newebîyayîş ney agêrayîşê kanî yo no sîstem. Her çi ra ver merdim eşkeno vajo ke no sîstem maneno sîstemê Osmanîyan û her kes zî baş zano ke Osmanîyan de îdarekerdiş senî bi. Monokrasî û teokrasî ser o îdareyêk estibi. Ne vatişê şaran ne zî tu hetanê bînan eşkayênê no sîstem de ca bigîrî. Parlamentoyêk zî çinêbî. Îradeyê padîşah û ê keyeyê ci esas bi, sewbîna tu îrade nêameyêne şinasnayîş. Nika eynî sîstem bi nameyêko bîn kewt felîyet. Şexsê R. Tayyîp Erdoganî de no sîstem Tirkîye de nîya ro û wina aseno ke do hêna şexsê Erdoganî de bi temamî abigêrîyo demê Osmanîyan. Çunkî Erdogan û ekîba ke peyê ey de ya seba ronayîşê nê sîstemî firsendêk ê, xura MHP, IYI PARTÎ û CHP zî ge eşkera ge zî nimitik peyê nê sîstemî de yî û wazenî bibî hemparê sîstemo newe.

Sîstemo ke ti ra vanî sîstemê serekkomarî de her çi aîdê yew kesî yo û no kes heme gamanê xo yewperestî ser o erzeno. Xura eke merdim na raştî bivîno vengîya parlamento bi zelalî asena. Viraştişê weçînayîşî ra bigîrên heta şîyayîşê parlamenteran ê parlamento heme çiyî veng î. Çunkî îradeyêkê parlamento nêmendo. Muxalefet ne eşkeno vera nê muqtedîrî de vengê xo bivejo ne zî eşkeno bivejo kuçe. Demê weçînayîşî de xura ewnîyayîşê muxalefetî şaş bi, nika hêna şaş aseno. Çunkî ê vatêne qey no sîstem de îradeyê parlamento esto û ê do bieşkî parlamento de bibî vengê şaran. Sere de HDP kewte na şaşîye dima ra heme kesê ke xo sey muxalefetî vînenî kewtî şaşî. Estbîyayîşê parlamento çîyêko muhîm o labelê dewleta ke bi îradeyê yew kesî bêra îdarekerdiş de muhîmîya parlamento nêmanena.Nika gere sere de HDP dima ra zî muxalîfê bînî kelawê xo berê xo de ronî dest bi fikiryayîşî bikerî. Fikro en maqul sîyasetê kuçe û taxan o. Kuçeyan de mîyanê şarî de sîyaset; derbeya en muhîm a ke do bida îqtîdarî ya. Kêmasîya prosesê weçînayîşî gere nika ra bêra qefelnayîş. Hîsê vindîkerdişî gere nika ra mîyanê şarî bêro eştiş. Bitaybetî Kurdistan de rojeva abigêrîyo rojevanê esasinan. Sîstemo newe dişmentîya kurdan ser o ame ronayîş û no sîstemo dişmentî binî ra heta sere gere şarê kurdî ra bêro vatiş. Kuçe bi kuçe, dewe bi dewe, taxe bi taxe gere na çarçewe de xebatî bêrê kerdiş. Îradeyê şarî hînî parlamento de ney cayê xo yê raşteqînî de gere bêro temsîlkerdiş û naye do sîyasetê Tirkîye û Kurdistanî de perdeyêka newe abikero. Rojê xirabî vernîya ma de yî la bi xoverrodayîşêko pîl û rêxistinkerde do rojanê xiraban ra sere de kurdî û hetê bînî yê ke binî zilmî de yê bi serkewtiş bivejîyê...