U. Serhildan  Andan U. Serhildan Andan

Dîplomasîya qilêrine 29 Kewçer 2018 Duşem

Rojhelato mîyanên de şerê dinya o hîrêyin bi xorînbîyayîşî dewam keno. Şero ke merdim eşkeno vajo hêrişanê 11ê êlule ra dima bi hêrişanê Amerîka destpê kerd; nika Sûrîye de bi beşdarîya zaf dewletan estbîyayîşê xo domneno û wina aseno ke do her wextan ra hêna xidarîr bo.

Çunkî hînî siyaset sey verî nîyo û kes nêeşkeno behsê sibarojêk bikero. Rojane, bi saetan, polîtîkayî bedelyenî û vînayîşê vernîya xo her ke şono hêna zor beno… Mesela; Tirkîye şewêk de qirar girewt û kewt Cerablûsî, hêna eynî Tirkîye qirar girewt û hêrişê Babî kerd; aye zî bes nêbi hêna şewêk de qirar girewt û bi teyyareyanê şerî vera Efrînî de hêrişêko xidar da destpêkerdiş. Tena Tirkîye ney dewletê bînî zî eynî tewir ê.

Mesela Rûsya û Îran; her di zî paşta rejîmî de yî û bi hetkarîyanê xo vernîya her tewir hêrişan akenî. Seba Amerîka yan zî seba hêzêko bîn zî rewşe cîya nîya. Tena seba hêzê herêmî rewşe bedelîna; ê hêzan ra hêzê en pîl kurd û dostê kurdan î. Seba ke vernîya nê hêzî bêro girewtiş; sere de Tirkîye dima ra zî dewletê dorûverê Sûrîye yê bînî her çi kenî…

En peynî şero en xidar Idlîb de virazîya û gelek hêzî hêrişê Idlîbî kerdî. Çeteyê ke Idlîb de bî Tirkîye ra hetkarî waştî û Tirkîye semedo ke çeteyanê xo bipawa, dest bi dîplomasîyêka qilêrine kerde.

Sere de berê xo semedê çeteyanê Idlîbî akerd û dima ra sey her wext, ê seke multecî yê dinya ra mojna. Hem zerrî hem zî teber de wina yew ambîyans viraşt; seke Tirkîye merdimanê sivîlan xelesnena û înan pawena. Verê operasyonê Idlîbî xura seba meseleya çeteyan Rûsya û Tirkîye peymanêk viraştibî; goreyê nê peymanî ra gere çeteyê ke Idlîb de bî uca ra bêrê vetiş û Idlîb teslîmê rejîmî bibo.

Naye hetê Tirkîye ra nêameye kerdiş û heta roja peyêne zî Tirkîye seba nê peymanî gamêk nêeşt. Tirkîye kewt mîyanê alozîyêk û kerd ke hêna sey her wextî mîyanê a alozîye ra bivejîya. Mîyanê merdimanê sivîlan de çeteyan pawit û resna sînoranê xo.

Ma do ê çeteyê ke bi destê dewleta tirke bîyê pîle, sibaroje de kamca de bivînî nêzanî…

Bi nê qilêrinan nika zî dewletê bînî bîyê hemparê Tirkîye. Tirkîye ke çeteyan pawena; tena armancê aye çinkerdişê estbîyayîşê kurdan o û seba aye zî îmze erzena binê her tewir sûcan, xo rê hevalan gêrena. Roja şemeyî kerd ke tay dewletan bikera hemparê xo.

Serekê Rûsya, Fransa û Elmanya ameyî Tirkîye û Serekê Tirkîye R. Tayyîp Erdoganî dir meseleya Sûrîye ser o pêvînayîşan kerdî. Îdarekarê her çar dewletan, pêvînayîşan ra dima cîya-cîya çiyan ser o beyanatan dayî. Meseleya esasin qedîyayîşê şerî bi û naye ser o zî hetê metodan de pênêkerdî.

Çunkî karakterê heminan manenî yewbînan ro; dewleta tirke sûcê şerî kena û hêrişê sivîlan kena; ê dewletê ke aye de pêvîyîşan kenî zî kerdenanê dewleta tirke qebûl kenî. Bê îradeyê şaranê Sûrîye tu vatişê nê dewletan nênî qebûlkerdiş. Îradeyo en pîl zî kurdê ke binê hêrişanê dewleta tirke de yî; heta ke vernîya hêrişanê dewleta tirke nêra girewtiş do Sûrîye de alozî hêna xorîn bo…