KIRMANCKÎ

Îstîsmarê gedeyan û hiqûqê dewlete! - Nûşteyê U. Serhildan Andan

Dem : 09 Tîrmeh 2018 Duşem

U. Serhildan Andan

Tirkîye de krîzê komelî ke her hetan ra benî xorîn, tesîrê xo cuya heme merdiman ser o kenî. Sere de gede dima ra cinî û en peynî de zî heme kesî benî qûrbanê nê krîzî. Gedeyê ke sibarojê komelî yê her roje raştê tacîz, tecawuz û îstîsmarî yenî. Zafê înan zî peynîyê nê kerdenan de yenî qetilkerdiş. En peynî Eylul û Leyla yê ke ameybî qetilkerdiş rojeva Tirkîye de cayêko pîl girewtî. Nê wirdî gedeyan rê dima babetê ke peyê perdeyî de mendêne newe ra kewtî rojeva Tirkîye. La ma heme baş zanî ne Eylul ne zî Leyla ewilin nîyê, ê peyên zî nêbenî.

Goreyê îstatîstîkan Tirkîye babeta îstîsmarê gedeyan de welatê krîzan o. Nê îstatîstîkan ma eşkenî wina xêz bikerî;

10 serranê peyênan de Tirkîye de îstîsmarê gedeyan 700 qate bîyî zêde

10 serranê peyênan de dewayê îstîsmarê gedeyan 3 qate bîyî zêde

Tirkîye babeta îstîsmarê gedeyan de dinya de dora hîrêyine de ya

Goreyê hûmaran her 6 gedeyan ra gedeyêk raştê îstîsmarî yeno/a

Derheqê îstîsmarê gedeyan de serre de 17 hezarî ra zêde dewa abenî labelê se ra 50î ra zêde kesê sûcdar ceza nêgênî

Nê çîyê ke cor de mi xêz kerdî, zaf zaf tay î labelê tabloya Tirkîye bi zelalî erzenî çiman ver. Her serre îstatîstîkê winasî yenî hedrekerdiş û rexneyê pîlî hikûmetî rê benî. Vera nê rexneyan de tu gamêka hikûmetî çin a û herinda naye de kerdenê hikûmetî yê meşrukerdişê nê îstîsmarî estî. Meseleya en nêzdî ya Weqfê Ensarî û tay weqf, cemeet û yurdan a. Weqfê Ensarî de 45 gedeyan rê îstîsmaro cinsî ameybî kerdiş û vera na kerdena rezaletî de tu gamêk nêameye eştiş. Heta Wezîra Keye û Polîtîkayê Komelî ya ê wextî Sema Ramazaoglu qiseykerdişê xo de vatibi ‘hewêk ra çiyêk nêbeno’ û bi no qeyde îstîsmaro cinsî ke Weqfê Ensarî de amebi meydan kerdibî meşru. Tena pakkerdişê weqfan ney teber de zî kesê ke gedeyan rê nê çiyan kenî; mehkemeyan de xelate dîyena înan. Bi cezayanê qijkekan xelesînî û teber de newe ra eynî çiyan kenî. Hiqûqê dewlete tecawuzkaran paweno û xelate dano înan… Tena hiqûqê dewlete ney ‘dîyanetê’ dewlete zî bi eynî tewir fikiryeno û heme beyanatanê xo de îstîsmarê gedeyan keno meşru.

Nika vera nê kerdenanê îstîsmarê gedeyan de rojeva hikûmetî de dardekerdiş esto. Gelek kesî na babete ra bi şik û guman nêzdî benî. Çunkî persa yewine, hikûmeto ke heta nika ceza nêdayo nê tecawuzkar û qatilan senî beno ke nînan darde bikero? Na babete ser o nîqaşî gelek î. Labelê her çiyî ra ver meseleya yewine hişmendî ya. Hişmendîya nê merdiman heta hişmendîya komelî her ke şono bena xirabe. Tîya de persêk vejîyena ver, a perse zî gelo merdim senî eşkeno vernîya na hişmendîya lêşine bigîra? Cewabê na perse zî zaf rehet o, o zî perwerde yo. Çunkî bi dardekerdişo ke do seba hepsîyanê sîyasîyan tena bêro û bi hadimo ke tu netîce nêdano na mesela safî nêbena. Kam vano se wa vajo mesele hiqûqê dewlete net hişmendîya dewlete ya û heta ke na hişmendî nêbedelîya do îstîsmarê gedeyan dewam bikero…

Albuma Nûçeyê