KIRMANCKÎ

Do payîzî de krîz xo bido teber

Dem : 10 Tebax 2018 În

Prof. Dr. Hayrî Kozanogluyî dîyar kerd ke rewşa ekonomî ra dîyara ke do payîzî de krîzê ekonomî xo bida teber û wina va: “Na rewşe do tena hemwelatîyan serê de tesîr nêkera. Do programê kemerşidênayîşî zî bierzîyo dewre. Têkilîya ma Çîn, Rûsya û Îranî reyde têmîyan a”

Seke yeno zanayîş 15ê temuze ra nata û pêroyî de zî roja ke AKP bîyo îqtîdar ra nata hetê ekonomîye de krîzê girdî yenî cuyayîş. Badê ke îqtîdarê AKPyî zere û teberê Tirkîya de konseptê şerî da meşnayîş, dolar resa erjê rekorî, vayê her çîyî zêde bî û hêzê girewtişî yê welatîyan zaf kemî bîyo. Bitaybetî krîzê DYAye ra dima êdî hevsarê dolarî dest ra tam vejîya û her ko şono reqor reqor sero yeno şikitiş. Rewşa nedîyar ya polîtîkayê teber, zerre û ambargoya DYAye ya serê Îranî TL bêerj kenî. Her çend ke Bankaya Merezî qismêk mudaxaleya dowîzan bikera zî hewldayîş bêfeyde manenî. Ekonomînas Prof. Dr. Hayrî Kozanogluyî rewşa ekonomîk ya Tirkîya ser o qisey kerd.

Prof. Dr. Hayrî Kozanogluyî destpêkê qiseykerdişê xo de da zanayîş ke nîşaneyê makroekonomîk yê Tirkîya xirab î û wina va: “Kêmîya carî zaf zêde ya û goreyê hûmara ke ameya dayîş deynê teber resayo 166 mîlyar dolarî. Hesabê tewdîatê dowîzan 200 mîlyarî ra zêde yo. No hetê nerm yê Tirkîya yo. tirkîya her keş ona nêeşkena kêmîya carî fînanse bikera. Çimkî dinya de sermaye vindeto û Tirkîya de rîsk zêde yo. Na rewşêk zaf krîtîk a. Hen de çî bes nîyî, hedîseyê Amerîka zî xo da teber. Zafê deynê Tirkîya bankayê DYAye ra yî. Ganî Tirkîya profîlek winasî de nêkewtêna mîyanê pêrodayîşan. Rewşêk winasî virazîyaya ke dowîz û faîz nînê kontrolkerdiş.”

Çîyê ke ma biroşî tayî yî

Kozanogluyî dewamê qiseykerdişê xo de va ‘TL vera heme dowîzan de bêerj maneno û na rewşe nîşaneya tehlukeyan a’ û wina dewa kerd: “Eke herînayîş û rotişê mabenê welatan de dolar bêro wedarnayîş do rewşe tay baş biba. Têkilîya ma Çîn, Rûsya û Îranî reyde têmîyan a. Ma Rûsya û Îranî ra petrolê xam û gazê tebîî herînenî. Ma Çînî ra xeylê çîyan îthal kenî. La çîyê ke ma biroşî înan zaf tayî yî. Kerdişê winasî şaş î.”

Kozanogluyî qiseykerdişê xo yê peyênan de wina va: “Tîya ra pê krîzê dowîzan ya Tirkîya esta. Rewşêk winasî de kerdişê tewr baş o yo ke wayîrê mevduatan pereyê xo bankayan ra biancî. Eke wina nêbo do krîz tayêna bêro taloqkerdiş. La eke wina bibo do prosesêk lezgîn bêro awankerdiş û do ekonomîya Tirkîya westa biba. Heta payîzî do krîz xo bido teber. Na rewşe do tena hemwelatîyan serê de tesîr nêkera. Do programê kemerşidênayîşî zî bierzîyo dewre. Krîz fekê berê ma de yo.” STENBOL

Albuma Nûçeyê